Wednesday 31 July 2013

sera ya dawa


Jarida la kimataifa lawatuhumu

 vigogo kuhujumu

 sera ya dawa

 

 




Dar es Salaam. Utafiti uliochapishwa kwenye jarida la kimataifa unaonyesha kuwa mchakato wa mabadiliko ya sera ya uuzaji wa dawa za binadamu nchini, umegubikwa na ufisadi ukihusisha viongozi wa Serikali.
Jarida la Afya la Kimataifa linalochapishiwa nchini Uingereza, limechapisha utafiti huo likisema mabadiliko ya sera hiyo ambayo sasa imebadili mfumo uliokuwapo wa maduka ya dawa baridi za binadamu, kuwa ya dawa muhimu sasa ni janga linalozinyemelea afya za Watanzania.
Kwa mujibu wa jarida hilo hadi upitishwaji wa muswadwa wake bungeni, uliingiliwa na vigogo serikalini pamoja na wafanyabiashara wakubwa kwa malengo ya kujinufaisha.
Jarida hilo linaloitwa BMC Public Health toleo la mwezi huu, limechapisha ripoti hiyo wakati ambapo tayari Serikali imeanza kutekeleza sera hiyo kwa kubadili maduka ya dawa baridi kuwa maduka ya dawa muhimu ambapo yanatatawanywa hadi vijijini na yataruhusiwa kuuza baadhi ya dawa kali za magonjwa makubwa.
Hata hivyo, Wizara ya Afya na Ustawi wa Jamii imetoa msimamo wake ikisema inaichukulia ripoti hiyo kama ni maoni ambayo mtu yeyote anaweza akayatoa, na kwamba hawatarudi nyuma kwa kuwa wanajiamini mchakato ulifuata sheria na taratibu za nchi.
Yaliyomo kwenye ripoti
Ripoti hiyo inaonyesha kuwa utafiti ulifanyika kati ya mwaka 2011 na 2012, na kubaini kuwa kuundwa kwa sera hiyo, kulizingatia zaidi masilahi binafsi yaliyoandamana na msukumo wa kisiasa na kibinafsi.
Inaeleza sera hiyo haikuzingatia ufanisi wa kitaalamu wa huduma nzuri katika sekta ya afya bali kuweka wigo mpana ambao mtu yeyote mwenye fedha au anayeshawishika na biashara hiyo aweze kuwekeza bila kipingamizi.
Jarida hilo liliipa ripoti hiyo kichwa cha habari: “Mabadiliko ya sera kisekta: Ni kwa ajili ya ufanisi au kuweka wigo mpana ili kila anayevutiwa awekeze? Ni ripoti ya utafiti uliofanyika Tanzania kuhusu mabadiliko ya sera ya uuzaji wa dawa.”
Jambo hilo likatafsiriwa kuwa ni la hatari na ambalo Serikali inapaswa kuingilia kati ili kuepusha janga la kiafya linaloinyemelea jamii.
“Serikali inapaswa kuingilia kati na kupunguza ushawishi wa kisiasa kwa masilahi binafsi kwenye mambo ya kitaaluma,” inashauri sehemu ya taarifa hiyo ikionya:
“Kutoondoa tatizo hilo la udhibiti wa dawa kunaweza kusababisha madhara makubwa ya afya kwa umma.”

Ripoti hiyo inaonyesha kuwa ilisimamiwa na wataalamu watatu wa afya; Amani Thomas Mori, Eliangiringa Amos Kaale na Peter Risha.
Inaeleza mchakato wa kuunda sera hiyo una kasoro kuanzia uundaji wa kamati, mijadala hadi upitishwaji wa muswada huo bungeni ili kuwa sheria.
Ilielezwa kuwa mfumo mzima ulitawaliwa na ubabe wa uamuzi, ambao wadau ama hawakuhusishwa au walijikuta wanakwepwa kwenye hatua ya kuamua au kufanya majumuisho.
Kwa namna sera hiyo mpya ilivyo, inaelezewa kuwa inaruhusu ushindani wa kibiashara unaoweza kuathiri baadhi ya wawekezaji, hivyo kujenga mazingira ya kuendesha biashara hiyo kwa ujanja jambo ambalo ni hatari kwa watumiaji wa dawa.
Utafiti huo uliofanyika kwa mahojiano na watu mbalimbali unaeleza kuwa baadhi ya wafamasia hawakuridhika na mchakato wa kuunda sera hiyo, kwa sababu ulizingatia maoni na mapendekezo ya watu wengi nje ya fani hiyo ya kifamasia.
Kasoro nyingine inaelezwa baadhi ya watu wasio wa fani hiyo walijipigia kampeni ili wawepo kwenye kamati za kujadili sera na kuna wajumbe wengine nao walishawishiwa ili washiriki bila kuzingatia wako kwenye fani ya dawa au la.
Ripoti hiyo inasema licha ya muswada huo kupata upinzani mkali bungeni, ulipitishwa mabadiliko ya sera ya maduka ya dawa ya mwaka 2011, kifungu cha nne kinachoruhusu usajili wa maeneo na maduka ya dawa.
Kwa mujibu wa ripoti hiyo, Mamlaka ya Chakula na Dawa (TFDA) ilipewa mamlaka ya kutoa vibali kwa viwanda vya dawa na biashara za jumla, huku Baraza la Famasia ambalo ndilo linasimamia taaluma ya dawa likiachwa katika kusajili biashara za dawa za rejareja.
Mbaya zaidi wakati wa kupitishwa kwa muswada walikwenda baadhi ya watu kuwahamasisha wabunge waukubali ili upite, jambo ambalo watafiti hao wanahoji kulikuwa na sababu gani ya kufanya hivyo kama sera iliandaliwa vizuri.
Kauli ya Serikali
Gazeti hili lilipowasiliana na Wizara ya Afya na Ustawi wa Jamii kuhusiana na suala hilo, Ofisi ya Habari na Mawasiliano Kwa Umma ilisema kuwa msimamo wa Serikali ni kwamba mchakato wa mabadiliko ya sera ya uuzwaji wa dawa nchini yalizingatia taratibu zote za kuwahusisha wadau.
Msemaji huyo wa Wizara, Nsachris Mwamaja alisema kwenye mchakato huo hakukuwa na ushawishi na kwamba waliotoa utafiti huo walizingatia zaidi maoni yao.


“Sisi tunachukulia ripoti hiyo kama ni maoni waliyotoa wao, kama ambavyo mtu yeyote anaweza akatoa maoni yake kuhusu jambo hilo. Hakuna mtu anayezuiwa,” alisema Mwamaja akisistiza:
“Ninachosema ni msimamo wa Wizara. Mchakato wote uliendeshwa kwa kuzingatia taratibu na sheria za nchi na tunaamini utakuwa na manufaa kwa wananchi.”
Alipoulizwa kuhusu TFDA kuwa msimamizi wa vibali vya uzalishaji dawa na ununuzi wa jumla, badala ya Baraza la Mafamasia ambalo ndilo lenye wataalamu katika fani hiyo alisema:
“Ninachotaka ufahamu ni kwamba hata TFDA wana wataalamu wa dawa. Huo ni utaratibu tu na hakuna jambo linaloharibika.”
Gazeti hili lilipowasiliana na Mwenyekiti wa Kamati ya Kudumu ya Bunge ya Huduma za Jamii, Margaret Sitta alisema jambo hilo ni nyeti na asingependa kusema chochote kwa sababu hajasoma ripoti hiyo kwa undani.
Kamati ya Bunge yanena
Hata hivyo, Sitta alisema ripoti hiyo wakiipata wataijadili kwenye kamati hiyo katika vikao vitakavyoanza mwezi ujao ili kujua hatua ya kuchukua.
Sakata hilo limekuja wakati ambapo hapa nchini imebainika kuwa tayari wafanyabiashara hapa nchini wameuza dawa feki za Kupunguza Makali ya Ukimwi (ARV).
Tayari Serikali kupitia Wizara ya Afya na Ustawi wa Jamii imekiri kwamba Kampuni ya TPI Ltd, iliyopo Arusha iliiuzia Bohari ya Dawa (MSD) ARV aina ya TT-VIR 30 toleo Na.0C.01.85.
Hali hiyo imezusha mtafaruku kiasi cha kusababisha baadhi ya waathirika kutangaza nia ya kutaka kuishtaki Serikali pamoja na watengenezaji wa dawa hizo, kwa sababu zinaweza zikawa zimewasababishia madhara.
Baraza la Famasia
Msajili wa Bodi ya Wafamasia, Mildred Kinyawa aliwahi kuzungumza na gazeti hili akisema sera ya maduka baridi ilibadilishwa kuwa ya dawa muhimu baada ya Serikali kubaini kuna uuzaji na matumizi holela ya dawa nchini. “Tumegundua hilo na ndiyo maana tumebadilisha mfumo wa maduka ya dawa baridi na kuitwa maduka ya dawa muhimu,” anasema Kinyawa ambaye ni mtaalamu wa dawa.


Anafafanua: “Uuzaji wa dawa ni biashara lakini ni huduma ambayo ni regulated (inayofanyika chini ya usimamizi) na Serikali. Siyo kila mtu anaruhusiwa kuuza dawa.”
Pamoja na msimamo huo, anasema katika miaka ya nyuma kutokana na kuwapo kwa wataalamu wachache wa dawa Serikali ililegeza masharti ya uuzaji wa dawa.
Anasema Serikali iliweka kanuni ya mtu yeyote mwenye akili timamu kuuza dawa baridi, ili mtu yeyote aweze kupata huduma ya kwanza kama vile kutuliza homa au maumivu.
Kulingana na kanuni mpya, alisema maduka ya dawa muhimu yatakuwa nje ya miji wakati yatakayoruhusiwa mijini ni yale yenye wataalamu wa dawa ambayo yatajulikana kwa jina la Famasi.
Sheria mpya ya maduka ya dawa muhimu, anasema yatauza dawa baridi, zikiwepo baadhi moto.

RAIS ANG'AKA....KAGERA


 Balozi Khamis Kagasheki 





Bukoba. Rais Jakaya Kikwete amewaagiza Mbunge wa Bukoba Mjini (CCM), Balozi Khamis Kagasheki na Meya wa Manispaa hiyo, Anatory Aman kumaliza mara moja mgogoro wa ardhi uliodumu kwa muda mrefu kwenye manispaa hiyo ukiwahusisha.
Rais Kikwete alitoa agizo hilo alipokuwa akihitimisha ziara yake ya siku sita mkoani Kagera kwenye mkutano wa hadhara uliofanyika kwenye Uwanja wa Kaitaba.
Akihutubia mkutano huo, Rais Kikwete alimtaka Balozi Kagasheki ambaye pia ni Waziri wa Maliasili na Utalii kuzungumza mgogoro huo na alipopanda jukwaani alisema miradi iliyopangwa kutekelezwa na Manispaa ya Bukoba chini ya meya huyo haiko wazi, inawaumiza wananchi na ina harufu ya ufisadi.
Alisema kulikuwa na mgawo wa viwanja vilivyokuwa vitolewe kwa wananchi na walikuwa wamelipia fedha kwa ajili hiyo, lakini havikuwahi kutolewa. Alisema kuna viwanja 5,000 lakini havijatolewa mpaka sasa.
Hata hivyo, Rais Kikwete alisema haoni sababu ya wawili hao kuendelea kulumbana na kusema kinachotakiwa ni kukaa pamoja kupima viwanja vilivyopo na utaratibu wa kugawa uendelee.
“Ugawaji viwanja uendelee, kila mwenye kustahili apewe na ambaye hakuridhika ana nafasi ya kukata rufani... hakuna sababu ya kuendelea kulumbana,” alisema Rais.
Mgogoro kati ya Meya Amani na Balozi Kagasheki, ulianza baada ya Manispaa ya Bukoba kuanza kutekeleza miradi mbalimbali ikiwamo ya ujenzi wa soko la kisasa, kituo cha mabasi na upimaji wa viwanja 5,000.
Mapema Machi mwaka huu, CCM, kupitia kwa Katibu wake wa Itikadi na Uenezi, Nape Nnauye kilitolea tamko mgogoro huo na kusema hauna tija na badala yake, unarudisha nyuma jitihada za kuimarisha chama.
Nnauye, aliwataka wakazi wa Manispaa ya Bukoba  kuendelea na shughuli zao zikiwamo za miradi ya maendeleo.
Atembelea mpaka wa Tanzania na Rwanda
Akihutubia umati wa wanaCCM, Rais Kikwete alirejea hotuba yake ya Siku ya Mashujaa kuhusu atakayeigusa Tanzania: “Watu hawakunielewa, wapo walioanza kufikiria sasa naanza vita, nilichokisema ni kwamba atakayetuchokoza hatutamwacha.
“Siwezi kuagiza jeshi kuvamia nchi, jeshi letu ni kwa ajili ya ulinzi wa amani ya taifa letu, kwa wananchi na mipaka. Sitaruhusu hilo, sasa kama kuna mtu anafikiria vingine, shauri yake.”

Juzi Rais Kikwete alitembelea mpaka wa Tanzania na Rwanda kuona shughuli mbalimbali zinazoendelea katika mpaka huo.
Rais Kikwete alisimama kwa muda ili kukagua ujenzi wa kituo cha kuhudumia shughuli za mpakani kati ya Tanzania na Rwanda eneo la Rusumo, ambacho kukamilika kwake kutapunguza tatizo la kuchelewesha usafirishaji wa mizigo na usafiri wa abiria kati ya nchi hizo mbili.
Alielezwa kuwa baada ya kukamilika kwa ujenzi wa kituo hicho ambacho kitafanya kazi kwa saa 24, kitapitisha magari kati ya 400 na 500 kwa siku.

:RAIS ANG'AKA....AAGIZA"


JK aagiza Kagasheki, Meya wa

 Bukoba wamalize

 mgogoro



Balozi Khamis Kagasheki
Bukoba. Rais Jakaya Kikwete amewaagiza Mbunge wa Bukoba Mjini (CCM), Balozi Khamis Kagasheki na Meya wa Manispaa hiyo, Anatory Aman kumaliza mara moja mgogoro wa ardhi uliodumu kwa muda mrefu kwenye manispaa hiyo ukiwahusisha.
Rais Kikwete alitoa agizo hilo alipokuwa akihitimisha ziara yake ya siku sita mkoani Kagera kwenye mkutano wa hadhara uliofanyika kwenye Uwanja wa Kaitaba.
Akihutubia mkutano huo, Rais Kikwete alimtaka Balozi Kagasheki ambaye pia ni Waziri wa Maliasili na Utalii kuzungumza mgogoro huo na alipopanda jukwaani alisema miradi iliyopangwa kutekelezwa na Manispaa ya Bukoba chini ya meya huyo haiko wazi, inawaumiza wananchi na ina harufu ya ufisadi.
Alisema kulikuwa na mgawo wa viwanja vilivyokuwa vitolewe kwa wananchi na walikuwa wamelipia fedha kwa ajili hiyo, lakini havikuwahi kutolewa. Alisema kuna viwanja 5,000 lakini havijatolewa mpaka sasa.
Hata hivyo, Rais Kikwete alisema haoni sababu ya wawili hao kuendelea kulumbana na kusema kinachotakiwa ni kukaa pamoja kupima viwanja vilivyopo na utaratibu wa kugawa uendelee.
“Ugawaji viwanja uendelee, kila mwenye kustahili apewe na ambaye hakuridhika ana nafasi ya kukata rufani... hakuna sababu ya kuendelea kulumbana,” alisema Rais.
Mgogoro kati ya Meya Amani na Balozi Kagasheki, ulianza baada ya Manispaa ya Bukoba kuanza kutekeleza miradi mbalimbali ikiwamo ya ujenzi wa soko la kisasa, kituo cha mabasi na upimaji wa viwanja 5,000.
Mapema Machi mwaka huu, CCM, kupitia kwa Katibu wake wa Itikadi na Uenezi, Nape Nnauye kilitolea tamko mgogoro huo na kusema hauna tija na badala yake, unarudisha nyuma jitihada za kuimarisha chama.
Nnauye, aliwataka wakazi wa Manispaa ya Bukoba  kuendelea na shughuli zao zikiwamo za miradi ya maendeleo.
Atembelea mpaka wa Tanzania na Rwanda
Akihutubia umati wa wanaCCM, Rais Kikwete alirejea hotuba yake ya Siku ya Mashujaa kuhusu atakayeigusa Tanzania: “Watu hawakunielewa, wapo walioanza kufikiria sasa naanza vita, nilichokisema ni kwamba atakayetuchokoza hatutamwacha.
“Siwezi kuagiza jeshi kuvamia nchi, jeshi letu ni kwa ajili ya ulinzi wa amani ya taifa letu, kwa wananchi na mipaka. Sitaruhusu hilo, sasa kama kuna mtu anafikiria vingine, shauri yake.”

Juzi Rais Kikwete alitembelea mpaka wa Tanzania na Rwanda kuona shughuli mbalimbali zinazoendelea katika mpaka huo.
Rais Kikwete alisimama kwa muda ili kukagua ujenzi wa kituo cha kuhudumia shughuli za mpakani kati ya Tanzania na Rwanda eneo la Rusumo, ambacho kukamilika kwake kutapunguza tatizo la kuchelewesha usafirishaji wa mizigo na usafiri wa abiria kati ya nchi hizo mbili.
Alielezwa kuwa baada ya kukamilika kwa ujenzi wa kituo hicho ambacho kitafanya kazi kwa saa 24, kitapitisha magari kati ya 400 na 500 kwa siku.